enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

De donderdag en vrijdag voor Pasen heten Witte Donderdag en Goede Vrijdag. Maar waarom eigenlijk? Die vraag is nog niet zo makkelijk te beantwoorden. Er bestaan namelijk verschillende verklaringen voor de herkomst van die aanduidingen. Hieronder noemen we de meest voor de hand liggende verklaringen.

Goede Vrijdag

Om met Goede Vrijdag te beginnen: dat is de dag waarop Jezus gekruisigd werd. Het lijkt op het eerste gezicht misschien niet zo logisch om juist die dag in de christelijke traditie goed te noemen. Toch wordt de dag zo genoemd, omdat Jezus bij zijn dood de zonden van alle mensen op zich nam en hen daarmee heeft verlost van schuld. Zie ook de website www.bijbelencultuur.nl.

Witte Donderdag

Op Witte Donderdag herdenken christenen het Laatste Avondmaal van Jezus en zijn leerlingen; dat wordt in de Bijbel onder meer beschreven in Matteüs 26. De naam van deze dag hangt samen met een kerkelijk gebruik om op deze dag alle kruisbeelden en andere beelden in de kerk met witte kleden te bedekken. Verder is wit de liturgische kleur op Witte Donderdag (en met Pasen): de kleding van de voorganger en de doeken over altaar, avondmaalstafel, kansel e.d. zijn dan wit.

Woensdag en zaterdag

Ook de woensdag voor Pasen heeft van oudsher een naam, al is deze dag in de kerken onbelangrijk: Schortelwoensdag of Schorselwoensdag (beide vormen komen voor). Dat verwijst naar het middeleeuwse gebruik om van woensdag tot en met zaterdag voor Pasen geen orgelmuziek te spelen en de kerkklokken niet te laten luiden. De muziek en het klokgelui werden dus geschorst ofwel opgeschort; daar komt de naam vandaan.

Om diezelfde reden heet de zaterdag voor Pasen ook wel Stille Zaterdag: op die dag werden er geen kerkklokken geluid. Kerken herdenken op deze dag dat Jezus dood in het graf ligt. Ook de aanduiding Stille Week (voor de week voor Pasen) komt hiervandaan.

Buurtalen

Witte Donderdag heet in het Engels Maundy Thursday. Dat is een indirecte verwijzing naar het Laatste Avondmaal, waarbij Jezus de voeten van zijn leerlingen waste. Maundy is een verbastering van het Latijnse woord mandatum (‘gebod, opdracht’), dat voorkomt in Johannes 13:34: “Ik geef jullie een nieuw gebod [in het Latijn: mandatum novum]: heb elkaar lief. Zoals ik jullie heb liefgehad, zo moeten jullie elkaar liefhebben.” Hiermee wees Jezus op de betekenis van de voetwassing, die eerder in dat hoofdstuk wordt besproken.

In het Duits wordt Witte Donderdag gewoonlijk Gründonnerstag genoemd. Grün is hier waarschijnlijk een afleiding of verbastering van greinen, dat ‘grienen, weeklagen’ betekent.

Goede Vrijdag heeft in het Engels (letterlijk vertaald) dezelfde naam als in het Nederlands: Good Friday. Volgens Engelse naslagwerken zou good hier de betekenis ‘heilig’ hebben. Hoewel dat ook in het Nederlands een verklaring zou kunnen zijn, is er geen enkel naslagwerk dat deze optie noemt.

Het Duitse woord is Karfreitag. Dat betekent letterlijk ‘rouwvrijdag’: het woorddeel Kar komt van een oud Duits woord voor ‘geklaag, rouw’.

In het Frans zijn de aanduidingen meer rechttoe rechtaan: daar spreekt men van jeudi saint (‘heilige donderdag’) en vendredi saint (‘heilige vrijdag’).
Reactie plaatsen

Ja, ik speel mee voor € 25.000 per lot!

Reclame Nationale Postcode Loterij

______________________________________________________________________________________

Goed kussen voorkomt klachten
Fysiotherapeuten en orthopeden roepen het al langer. Een recente test van het tijdschrift gezondNU bevestigt het nog eens; een goed slaaphouding kan nek- , rug- of hoofdpijn voorkomen.

Kassa
____________________________________________________________

GLAZENWASSER

Voor al uw rammen of dakgoden.

Reclamebriefje

______________________________________________________________________________________

Schapen tegen seks op het strand
Volgens Willem den Brok van recreatiebedrijf De Wielewaal neemt de overlast van naaktgangers die seks hebben op het strand toe (…) De schapen lopen daarom vijf of zes keer per week langs de rand van het strand om zo de sekstoeristen te storen.

Dagblad van het Noorden

 

Dagelijks worden er zegswijzen en uitdrukkingen gebruikt waarvan de oorspronkelijke betekenis onbekend is. Wie denkt er bij “iemand in de luren leggen” nog aan de doeken, waarin kinderen met Engelse ziekte werden gewikkeld om het kromtrekken van armen en benen tegen te gaan?

Dat gaat hem boven de pet

Betekenis: Hij begrijpt er niets van.

Verklaring: Vermoedelijk wordt de pet op iemands hoofd hier vereenzelvigd met de hersens in iemands hoofd omdat ze zo in elkaars onmiddellijke nabijheid vertoeven. In elk geval gaat het boven het bevattingsbegrip van de hersens.

De pet werd vroeger veel als hoofddeksel gedragen. Tot circa 1920 zag men veel hoge zijden petten. De meeste petten tussen 1910-1940 waren laag en werden platte petten genoemd, vaak met een glimmende klep. Men had de pet praktisch altijd op met bruiloften en tijdens het eten. Alleen bij het gebed voor en na het eten en als de pastoor op bezoek kwam, zette men hem uit eerbied af. Misschien had men bij de fotograaf een soortgelijke eerbied, want er zijn niet zoveel foto’s waar mensen met een pet op staan. Na 1900 kwam de wollen pet met oorkleppen in de mode.

ik keek naar het verkiezingsdebat
de lijsttrekker hakkelde even
zijn tegenstanders beten onmiddellijk toe
ik zag de gekwelde blik in zijn ogen
schaamte voor zijn vrienden misschien
een herinnering aan een kapotte lip
het raam stond open, de gordijnen
bolden op een koude wind
vlaagde ik huiverde gisteren nog
vulkaanuitbarsting in ijsland
een wolk van as naderde het land
ineens was ik eruit ik zou stemmen
op de pijn in de ogen van de politicus
op zijn angst voor de aswolk zijn diepe
hunkering naar liefde
Jabik Veenbaas (1959)
uit: Stad van liefde (2017)

Zie hem toch dansen, vrolijk hinkelen

Hij imiteert zijn eigen jongensjeugd

We zien hem huppelend van zielenvreugd

Terwijl zijn oogjes olijk twinkelen

Bejaarden kunnen prima met hem winkelen

Maar af en toe heeft hij niet zo gedeugd

Jaar in jaar uit heeft dat Henk Krol geheugd

Het geld liet hij te zachtjes rinkelen

De Roze Maandag, Gaykrant, homorechten

Nu weer de ouderen, wat staat ie pal !

en ook de Blote Billen hebben rechten*

Dat wist hij 50 jaar geleden al !

Theater maken zit hem in het bloed:

De onschuld en de boosheid speelt hij goed

Aar Noordam Rijmer des Vaderlands

Uit: Politieke sonnetten

8 maart 2017

Als Holland winters is getooid,
En wij van kou welhaast verrekken,
Blijkt Friesland dichtbevolkt met gekken,
Die ’s winters gekker zijn dan ooit.


De maffe koppen, strak gelooid,
Ontspannen plots in losser trekken
Terwijl zich rond de stuurse bekken
Een soortement van glimlach ontplooit.


In onverstaanbare gesprekken
Worden dan praatjes rondgestrooid,
Die ijdele verwachting wekken,


Totdat de goden, als het dooit,
De hoop der dwaze halzen nekken.
Nee, de elfstedentocht komt nooit!


Driek van Wissen
uit: De badman heeft gelijk
Bert Bakker 1982

Een broodje aap. Iedereen weet wat dat is: een vreemd verhaal dat als waar gebeurd wordt gepresenteerd maar eigenlijk klinkklare onzin is. Waar de term vandaan komt is minder bekend.

De Nederlands-Amerikaanse schrijfster Ethel Portnoy (1927-2004) publiceerde in 1978 een verhalenbundel onder de titel Broodje Aap. De folklore van de post-industriële samenleving. Het titelverhaal vertelt over een onthoofd en gevild lijk dat vlakbij een hotdogkraam wordt gevonden. Het lijk wordt al snel nader onderzocht en een patholoog-anatoom komt tot een bijzondere conclusie. Het gaat niet om het lichaam van een mens maar om dat van een gorilla.
Na deze ontdekking wordt al duidelijk wat het lijk daar deed. De eigenaar van de nabijgelegen hotdogkraam blijkt bij de plaatselijke dierentuin de kadavers van dode apen op te kopen en ze vervolgens te verwerken in zijn broodjes. Bij deze hotdogkraam werd dus het ‘broodje aap’ geboren. En verkocht aan nietsvermoedende hongerige burgers.
Sinds de verschijning van de bundel van Ethel Portnoy staat het broodje aap synoniem voor wat men in het Engels ook wel urban legends noemt, bizarre verhalen die als waarheid gepresenteerd worden maar waarvan iedereen eigenlijk wel weet dat het om verzinsels gaat.