enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

Boveneind eind negentiende eeuw

 Het Boveneind eind negentiende eeuw

De fotograaf geeft ons een beeld van de toenmalige Noord- en Zuidkade. De draaibrug over de Noorder- en Zuiderdwarsvaart is nog volledig in functie. Links achter de bomen bevindt zich de Leerlooierij Spahr van der Hoek en rechts daarna het pand van Talsma. Ook het brugwachtershuisje is nog in volle glorie. Getuige het aantal belangstellenden was het schieten van een plaatje nog een hele gebeurtenis.

Wie jongstleden Zondagmorgen (Oudejaarsdag) den Grindweg van het naburige Terband passeerde, kon en moest getuige zijn van een zeer onverkwikkelijk schouwspel. Bij een aldaar, door Israëlieten bewoond huis, werden op niet meer dan vijf à zes treden afstand van den publieken weg eenige schapen onder den blooten hemel geslacht. Wij kunnen van den Israeliëten voorzeker niet vergen, dat zij op Zondag geene bezigheden zullen verrigten, maar kunnen wel van hen eischen, dat zij aan andersdenkenden geen onnoodige ergernis behoeven te geven. Is het slagten van vee op zich zelf reeds een zaak, die onder beter toezicht behoorde te geschieden dan hier dikwijls plaats heeft; dubbel onaangenaam wordt men getroffen, wanneer zooals hier er een blijkbaar streven in kan worden gezien om aanstoot te geven.

Op den bewuste Zondagmorgen toch was er dienst in de Hervormde Kerk te Terband en daar tevens vele Katholieken en Afgescheidenen van Terband Zondagsmorgens hunne Bedehuizen te Heerenveen bezoeken, was bedoelde weg een wezenlijk kruispunt voor kerkgangers, buiten de wandelaars die om van een heerlijken wintermorgen te genieten, daartoe de schoongelegen Terbandsterweg hadden genomen. Het is steller dezes volstrekt niet te doen om langs dezen weg het Gemeentebestuur van Engwirden uit te noodigen, de nog niet vervallen Zondagswet toe te passen, maar hij hoopt dat de betrokken personen zelf het verkeerde hunner handelwijze zullen inzien. Mogt dit echter niet baten, dan zal hij genoodzaakt zijn, om in het begin der maanden, waarin de Israëlieten langs de huizen hunner Christelijke medeburgers, eene Collecte houden tot instandhouding hunner Eredienst, deze feiten nogmaals in herinnering te brengen.

Uw dw.

Bron: Nieuw Advertentieblad 13-01-1883

 

De Pluskrant is een initiatief van het Platform Ouderen Smallingerland. In 1987 gestart als een redactioneel zelfstandige bijlage in de regionale pers, achtereenvolgens: Drachten Optimaal, Bijtijds, Drachtster Courant. Sinds 2007 in Breeduit, onder censuur van de afdeling voorlichting gemeente Smallingerland. Uitgeverij Hoekstra Emmeloord, onderdeel van de NDC, waarvan de Drachtster Courant ook deel uitmaakt, is formeel als uitgever verantwoordelijk voor de Breeduit.

Echter de afdeling communicatie/voorlichting gemeente Smallingerland heeft bindende afspraken gemaakt met Uitgeverij Hoekstra, waardoor zij een veto kunnen uitspreken over kritische artikelen in de Pluspagina. Over journalistieke vrijheid gesproken.

De Pluskrant is een uitgave op internet http://www.pluskrant.nl van Stichting De Pluskrant. Zonder commercieel oogmerk. Stichting De Pluskrant besteedt de uiterste zorg aan de betrouwbaarheid en actualiteit van alle gepubliceerde data. Onjuistheden kunnen echter voorkomen. Wij zijn niet aansprakelijk voor schade als gevolg van onjuistheden, problemen veroorzaakt door, of inherent aan het verspreiden van de informatie via internet alsmede technische storingen. Indien er foto- of ander materiaal op deze website wordt getoond, waarvan u meent of kunt aantonen de rechthebbende te zijn, dan kunt u dit melden aan Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

De redactie van De Pluskrant plaatst dagelijks/wekelijks berichten op de website http://www.pluskrant.nl. Iedere week een column in de Breeduit. Eén keer per maand een pagina in de Breeduit. Heeft u een bericht, al dan voorzien van een foto of ander ondersteunend materiaal, dat u wilt aanbieden, neem dan contact op met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Vragen en opmerkingen over de werking en functionaliteiten van deze website kunt u per e-mail opsturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Inmiddels, (begin mei 2012) heeft de NDC zich teruggetrokken uit de Breeduit. De gemeente Smallingerland (lees afdeling communicatie) biedt de senioren geen ruimte meer in het weekblad Breeduit. Na 25 jaar zorgt het overheidsorgaan dat staat voor een stimulerend ouderenbeleid, met één haal een streep door de rekening.

Onze achtenswaardige politieke partijen zoals CDA, PvdA, SP en GPV, met zoveel ouderenbeleid in hun portefeuille, vinden dit kennelijk de gewoonste zaak.

Arme bewoners Friese heide

Gat in leemwal overdekt met stro en rijs woonplaats der armen, onthult rapport 1823. Acht Drachtster inwoners, behorende tot de deftige stand, trekken er op uit om de omstandigheden te bestuderen waaronder vele bedeelden in eigen woonplaats leven. De groep bestaat uit de heren  J.B. Bolleman, timmerman en houtkoper, L. Bosma, huisman, L. Dijkstra Rzn, beroep onbekend, D.H. van der Meer, heelmeester, J.E. van der Meulen, ondernemer, P.K. Pel, gemeenteontvanger, W.G. Veenstra, touwslager en M.F. Wieland, veenbaas. Het is nu moeilijk voor te stellen, maar volgens hen, zo schrijven  zij in een uitvoerig rapport, zijn zij van de leefomstandigheden der bedeelden niet op de hoogte. Nu dienen we ons wel te realiseren dat het Drachten van twee eeuwen geleden, wat oppervlakte betreft, veel groter is dan nu. Drachtster Compagnie en Houtigehage behoorden ook tot het Drachtster grondgebied. En juist op deze uithoeken van Drachten richt zich hun onderzoek, daartoe genoodzaakt door de burgerij die klagen dat zij de ondraaglijke lasten,  om het sterk groeiend aantal bedeelden te onderhouden, nauwelijks kunnen opbrengen. Nu de verveningen, begin negentiende eeuw, zijn afgelopen, de handel, landbouw en nijverheid  een kwijnend bestaan leiden, weten zij slechts met de grootste moeite de eindjes aan elkaar te knopen. In een officieel rapport uit 1823 staat: “Het getal der bedeelden is zo groot geworden dat de burgerij eerlang nog door deze ‘verschrikkelijke stroom medegesleept en verzwolgen’ dreigt te worden. Daarom krijgen deze achtenswaardige heren van hun autoriteiten de opdracht: zorg voor een reorganisatie van de burgerlijke armenzorg en zorg voor middelen om de kosten van de armenzorg tot dragelijke proporties terug te brengen. Daartoe moet allereerst de bron van de armoe en ellende worden opgezocht, aldus de heren. In hun rapportage aan de grietman lezen we het volgende: “Ofschoon wij ons het ondoelmatige van zulk eene leefwijze wel konden voorstellen, besloten wij nogtans, ter nader onderzoek, de noordoosthoek van Noorderdragten waar vele van die schamele verblijven aanwezig zijn, rond te gaan, gelijk wij dan ook uitgezondert twee onzer medeleden, hebben gedaan.”

Het rapport vervolgt: “Langs de Noorderdwarsvaart gingen wij de Volgeralaan oostwaarts op tot aan de Van Veen ontbloote nog woest liggende gronden, alwaar zich een grote menigte van Hutten door behoeftigen bewoond, zich aan ons oog opdeden, welke  allen het kenmerk droegen van neiging ter kolonisatie, echter zonder orde ingerigt, terwijl de bewoners te arm zijn hun doel te bereiken, ja zelfs om zich het nodige onderhoud te verschaffen.”

Het zal, zo rapporteren de heren, mogelijk moeten zijn, die gronden op billijke voorwaarden  over te nemen  en er een kolonie te stichten. Het is de tijd van de Kolonies van Weldadigheid, die in Noord-Oost Nederland aan zoveel paupers een bestaan lijken te verschaffen. Dat moet in Noord-Oost Drachten toch ook lukken. “Maar ach… als we van hogerhand geen steun krijgen, zal het hier niets worden”, laten de heren in hun rapport doorschemeren. De heren ontdekken tijdens hun tocht toestanden waarvan ze zich in hun gerieflijke  herenhuizen geen voorstelling hebben kunnen maken. Met name richting de ‘houtige hage’*, de latere dorpsnaam, blijken bovendien al die hutten, krotten en holen tot het territorium van het dorp Drachten te behoren. Dit heeft tot gevolg dat de burgerij van Drachten, ook deze ‘eigen’ armen heeft te onderhouden. Kijk en dat hebben de heren zich niet gerealiseerd. Daarom geven zij in hun rapport er de volgende draai aan: “Mensen hebben uit lage hebzucht, aan armen uit andere dorpen op ons grondgebied land verkocht of verpacht, om zo deze armen uit hun grietenij te weren. Dat betekent dus dat deze grietenijen hun armen naar dit niemandsland proberen af te schuiven, waardoor Drachten ze mag onderhouden.” En daarmee denken de heren een aanwijsbare oorzaak  te hebben gevonden van de ondraaglijke last die op de schouders van de Drachtster burger wordt gelegd. Dit op vele plaatsen toegepaste afschuifsysteem is grotendeels verantwoordelijk voor de vermeerdering der armoede in ons dorp. (hage , betekent uitgeveend, begroeid stuk grond.)