enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

148e kb 1 Dr8n Anti apartheidsb1986AWoudwijk vrij

1. Anti-apartheidsbeeld met zwart zoeloemeisje, op lage vierkante sokkel, Drachten. Rechtenvrije foto

Jubileum
In de 147ste kunstrubriek stond het geabstraheerde beeld De Ganzentrek centraal, dat Anne Woudwijk voor de dependance van de voormalige Nederlandsche bank in Drachten had gemaakt. Zes jaar daarvoor ontstond een heel ander kunstwerk, dat een van zijn bekendste werken is geworden: het Anti-apartheidsbeeld. Dit werk is in 1986 in opdracht van de jubilerende Rabobank in Drachten gemaakt. In die tijd was de beeldhouwer geschokt door het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Hij gaf het beeld vorm in een ideaalbeeld. Als reactie op de apartheid verenigde hij blank en zwart en ontwierp een beeld waarin twee kinderen samen een boven hen uittorenende korenschoof binden: de een een Zoeloemeisje, de ander een blank jongetje

.

Sharpeville
Samen stonden ze in 1986 voor een betere, vredige toekomst. De Zoeloes waren tot begin negentiende eeuw nog een klein volk, maar groeiden uit tot een (voormalig) machtig strijdersvolk, het grootste van Zuid-Afrika. In 1879 brak de Anglo-Zoeloeoorlog uit. Ze hielden stand, maar werden daarna toch verslagen en eerst deel van de Britse kolonie Natal en vanaf 1910 van de Unie van Zuid-Afrika. Midden twintigste eeuw woonden ze vooral in de provincie KwaZoeloe-Nata, ook nu nog. Het Zoeloe, hoort tot de Bantoetaal. Het woord zoeloe betekent in Zoeloe hemel of lucht.
Sinds 1948 werd in Zuid-Afrika een politiek van apartheid gevoerd, een scheiding van de blanke en zwarte bevolking waarbij de blanken sterk bevoordeeld werden. Op 21 maart 1960 vond het bloedbad van Sharpeville plaats waarbij politie op ongewapende zwarte demonstranten schoot, toen meer dan 20.000 inwoners demonstreerden tegen de pasjeswetten die hun bewegingsvrijheid beperkten.

148e kb 3 zulu king shaka zulu

2. Schets van King Shaka (1781-1828), 1824. Toegeschreven aan James King, Natianal Isaacs: Travels and Adventures in Eastern Africa, 1836. De enige bekende (Europese) afbeelding van deze koning . Historische afbeelding

 

134ste VN resolutie
Bij deze demonstratie, georganiseerd door het Pan-Afrikaans Congres, vielen 69 doden. Op 1 april 1960 stelde de VN dat het grootschalig doden van ongewapende vreedzame betogers tegen racistische discriminatie en segregatie in de Unie van Zuid-Afrika voortkwam uit de racistische politiek van de Zuid-Afrikaanse overheid, die oproepen van de Verenigde Naties om zich aan het Handvest van de VN te houden naast zich bleef neerleggen. De VN vroeg de secretaris-generaal regelingen te treffen met Zuid-Afrika ten behoeve van de principes van het VN-Handvest en nam daarvoor de 134ste resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties aan.

148e kb 2 Dr8n Anti apartheidsb1986 A Woudwijk

3. Ant-apartheidsbeeld met blanke jongen. Rechtenvrije foto

IFP
De Inkatha Vrijheidspartij (IFP) is een voormalige culturele beweging en sinds 1990 een politieke partij. In 1975 maakte partijleider Mangosuthu Buthelezi van de al bestaande culturele Zoeloe-organisatie Inkatha (Inkatha yeNkululeko ye Sizwe; 'Vrijheidsnatie Inkatha') de IFP, een partij die geweldloos verzet bood tegen het apartheidsregime. Deze partij startte in KwaZulu-Natal en breidde zich al snel uit naar Transvaal, Oranjevrijstaat en de Westelijke Kaap en werkte samen met het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) in hun anti-apartheidsstrijd. Deze partijen groeiden in de jaren ’80 van de 20ste eeuw uiteen en dat leidde tot een vreselijk bloedige strijd tussen ANC, IFP en andere anti-apartheidsorganisaties met gevechten in de zwarte townships, folteringen, necklacing en lynchpartijen. Het beeld dat Woudwijk maakte stamt uit deze periode.

 

148e kb 4 Nelson Mandela

4. Nelson Mandela in Johannesburg, 3 mei 2008. Foto uit:South Afria The Good New. www.sagoodnews.co.za

Symbool
Pas in 1994, acht jaar nadat Anne Woudwijk zijn beeld maakte, 34 jaar na Sharpville en 46 jaar nadat in Zuid Afrika het apartheidsregime was ingevoerd zijn onder Nelson Mandela de Bantoestammen opgegaan in een nieuw Zuid-Afrika. Het uit steen gehouwen beeld van Anne Woudwijk aan de Gauke Boelenslaan herinnert aan de Zuid-Afrikaanse apartheid, die veel leed veroorzaakte maar wie de titel van het beeld en de geschiedenis daarachter niet kent zou er ook de verbeelding van een volkssprookje in kunnen zien. Het Anti-apartheidsbeeld is een monument voor de omgekomen Zoeloes en staat symbool voor allen die vreedzaam demonstreren met de dood hebben moeten bekopen. Het beeld is tegelijk bedoeld als een visionair beeld van een wereld waarin die apartheid zoals destijds in Zuid-Afrika verdwenen is.

Drachten, Aldtsjerk, 2017 ©Gerhild van Rooij

Bronnen,
zie fotobijschriften
Keunstwurk.nl

Meer over Anne Woudwijk in Pluskrant.nl
Gerhilds Kunstrubriek 146: ‘Ganzen Anne Woudwijk’, 22.9.2017
Gerhilds Kunstrubriek   76: ‘Korhoender, Anne Woudwijk’, 25.3.2016
Gerhilds Kunstrubriek 24: Cortènstaal 7, De Boegen, Frans Ram, 3.2.2015