enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

145e kb 1 DSC 3065 piet lijm uitsmeren kopie

1. Piet Heeringa restaureert een kaart, 2017 (foto auteur)

Wat betekenden schoolplaten?
“Je raakte vertrouwd met heel diverse kennis. De huidige schoolplatenexpositie Hoe heurde het eigenlijk laat bijvoorbeeld zien hoe er tegen normen en waarden aangekeken werd. Zo leerden kinderen de maatschappelijke gedragscode. Vijf tot zes dagen per week namen ze die beelden in zich op, totdat de volgende schoolplaat er hing. Nu zien kinderen digi-bordplaatjes, die met één veeg uit beeld verdwijnen. Dat is te snel. Als je iets mooi vindt, wil je het nog wel een keer zien en nog eens en het helemaal in je opnemen. De tafels op rekenplaten kon je tussendoor steeds goed bestuderen. Zo vergat je minder, net als bij platen met werkwoorden of zelfstandige naamwoorden.”

145e kb 2 Slijper Bosch en weidevogels pl

2. H.J. Slijper, Bos- en weidevogels. Wandschoolplaat, 1959. Uitgever W.J. Thieme & Cie Zutphen (historisch)

Waar ontstond de passie voor schoolplaten?
“De schoolplaat ‘Bos(ch)- en weidevogels’ van Slijper, die op mijn lagere school in de klas van meester Humalda hing, maakte blijvend indruk op me. Ik schafte die op mijn twaalfde al aan en kijk er nog graag naar. Later ben ik meer soorten schoolplaten gaan verzamelen, achterop de platen stonden de series. Zo wist ik wat er nog meer was en begon te zoeken. Vanaf 2009 heb ik in een stroomversnelling heel veel bijeengescharreld en zo nodig gerepareerd of van nieuwe stokken voorzien. Dat doe ik nog, er is zoveel.”

145e kb 3 permanente expo Piet H gvr

3. Schoolplatenmuseum Yn 't Bûthûs, 2017 (foto auteur)

Hoe verzamelde u?
“Door mijn werk als veehandelaar en boer kwam ik overal in het land en dan vroeg ik bij scholen: ‘Is er nog iets dat opgeruimd moet worden?’ Zo kwam je wel eens wat tegen. Ik was te druk om handelaren of beurzen af te gaan, maar vond dat de vele schoolplaten voor het aanschouwelijk onderwijs niet verloren mochten raken. Ik zei altijd tegen die scholen: ‘Niet weggooien.’ In mijn museum mag iedereen alles inzien en overal aankomen. Als iemand iets wil weten, haal ik de bijpassende plaat tevoorschijn. Het museum is een feest van herkenning.”

145e kb 4 deinum piet h aap noot jestseshoek gvr

4. Aap-noot-mies-detail in vaste opstelling in Schoolplatenmuseum Yn 't Bûthûs, 2017 (foto auteur)

Wat boeit bezoekers?
“Je hoort: ‘Oh die platen hingen op school’, en dan komen de verhalen. Mijn kracht is vertellen wie het gemaakt heeft en wat het is. En ook prioriteit een bakje thee en koek erbij, iedereen laten rondlopen zoals thuis in deze grote ruimte. Ik kan niet alles tegelijk tonen, alle kaarten van vliegtuigen tot kangoeroes heb ik in het hoofd. Ik vertel over de oudste platen. Voor 1900 waren er maar een paar uitgevers. Ik wijs op vele bijzondere schoolwandplaten van 1900-1950 van de Groningse uitgevers Wolters Noordhof en Dijkstra. Allemaal wilden ze iets verdienen en lieten hetzelfde onderwerp net iets anders tekenen.”

145e kb 5 pl Vervoer or Duits 1839 intr Berend Brugsma

5. Berentd (Berent) Brugsma, uit Duitsland geïntroduceerde geschiedenis schoolplaat, 1839 (historisch)

Hoe vinden mensen het museum?
“Ik adverteer alleen in Uytland, recreatiegebied Noord Nederland en heb met mijn schoolplaten in het Catawikiblad verzamelen gestaan. Daardoor komen bezoekers van ver. Ik leg extra kaarten klaar die bij ze passen. Van Duitsland tot Canada en Nieuw-Zeeland herkent iedereen iets van hun eigen dingen, natuur of geschiedenis. Ik heb zelfs houten schoolplaten met brailleschrift en reliëf. Je kunt de hele ontwikkeling zien van zwart-wit tot kleur, op papier, linnen, plastic, hout. En in bijpassende boekjes, handleidingen en verschillende leesplanken voor Nederland, overzee, voormalig Indië, katholieken enzovoort.”

145e kb 6 schkrt friesl 1 uur v Assen GvR3078

6. Schaal een uur gaans. Verklaring der teekens op Schoolkaart van Friesland, R. van Assen, Groningen. J.B. Wolters, in originele houten lijst, 2017 (foto auteur)

Heeft u nog een wens?
“Ja, dat het Schoolplatenmuseum doorgaat. Wat zal er nog wezen dat scholen niet meer gebruiken of op andere plaatsen ligt? Voor mij zijn schoolplaten die bij het aanschouwelijk onderwijs hoorden cultureel erfgoed van de laatste honderdvijftig jaar. Hier blijft het allemaal behouden voor de toekomst. Er zijn weer heel grote schoolplaten hierheen onderweg, de collectie groeit nog. Ik ben 62 en hoop nog ruim twintig jaar door te gaan. Daarna zijn mijn kinderen er misschien aan toe en hebben ze hoop ik de rust om dit door te zetten.”

Deinum, Aldtsjerk, 2017, ©Gerhild van Rooij

Zie: Gerhilds 144ste Kunstrubriek, Heeringa’s Schoolplatenmuseum Yn’t Bûthûs
en Gerhilds 17de Boekrubriek, De schoolplaat In ons land (Koekkoek)

www.schoolplatendeinum.nl Sint Janswei 3, 9033WN Deinum, € 6,50 incl. koffie/thee, gratis parkeren, rolstoeltoegankelijk, op afspraak: 06-5397715
Zie: https://www.youtube.com/watch?v=ZPK0VS8BHBE