enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

 

120e kb 1 boek henk rusman 1

   Henk Rusman Vierkant in Beeld, omslag monografie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

120e kb 2 gelaagdheid turf H Rusman Dr8stercompagnie

Gelaagdheid van turf, zonder titel, staal, symboliseert het met elkaar opgaan in krachtenbalans, bij Sporthal Oentsjerk, 1992. Foto: Gouwenaar.

Ordening
Beeldend kunstenaar Henricus Maria (Henk) Rusman is op 30 oktober 1950 in Hillegom geboren. Als kind ben ik daar vaak bij zijn familie geweest. Je kon ver kijken in het laaggelegen ingepolderde land langs het Haarlemmermeer. In het Bilt, rond Oudebildtzijl, waar Henk woont en zijn atelier heeft, ligt ook ingepolderd gebied. In dit gebied wonen vele kunstenaars, schrijvers en dichters. Misschien wel, omdat je er ruimte hebt en ver kunt kijken naar de horizon, waartegen vormen zich scherp aftekenen als bakens op zee en land. Anders dan in het Bilt werden rond Hillegom al sinds de zandafgravingen midden negentiende eeuw bollen geteeld op de zogenaamde geestgronden. Die kleurenrijkdom zie je niet in het werk van Rusman, wel de geometrische vormen die deze velden hebben. Akkers vol rechthoeken die een ritme in kleur vormen met daartussen sloten die het hemellicht weerkaatsen, het land afbakenen en de ruimte lijken te ordenen.

 

Vrij
Vanaf de hoger gelegen dijken zie je in het Bilt akkers en percelen grasland die samen een strak ritme vormen, soms met bredere, rechte vaarten, sloten en wegen maar ook met wegen die zich als linten slingeren. Het werk van Rusman sluit aan bij de gecultiveerde, voor velen vanzelfsprekend zo geordende ruimte en vormen. Rusman is opgeleid aan de Stadsacademie in Maastricht en voltooide zijn studie aan de Jan van Eyck Academie in dezelfde stad. Daarna vestigde hij zich rond 1980 als beeldend kunstenaar in Oudebildtzijl vlakbij de dijk en de Waddenzee. In dit gebied waar het licht blijft fascineren en altijd anders is werkt de kunstenaar in zijn lichte atelier aan zijn geometrische beelden. Deze vrij ontwikkelde beelden zijn aangekocht door gemeenten, provincies en particulieren, veel daarvan staat in de openbare ruimte zoals in Drachtstercompagnie aan de Aldewei het beeld De gelaagdheid van turf uit 1989.

120e kb 5 turf kruiwagen

Kruiwagen. Foto Rasbak, Creative Commons.

Stapeling
Rusmans beeld is abstracter dan het werk van Visser in dezelfde plaats waarop onder meer de turfjes en de Compagnonsvaart direct herkenbaar zijn (zie 117de rubriek). Rusmans werk over turf staat dichter bij de turfreeks van Terpstra in Rottevalle, maar is abstracter en strakker van vorm en bestaat uit één beeld in plaats van de vijf beelden die diverse stadia uitbeelden. In Rusmans gelaagdheid in turf is de stapeling te herkennen in drie rechthoeken. Deze drie identieke vormen zouden een stapeling turfjes kunnen zijn die na elkaar moesten worden weggestoken of opgebaggerd, maar ook de opgestapelde turven die op legakkers moeten drogen kunnen voorstellen, of turven die, op de platbodemschepen gestapeld, langs speciaal daarvoor aangelegde wijken werden vervoerden. Ze zouden zelfs de turfvelden kunnen voorstellen die diep in de aarde ontstaan.

120e kb 4 de helling stiens

Helling 2004. Groenstrook langs de toegangsweg naar woonplan De Helling, Stiens  gemeente Leeuwarderadeel. Opdrachtgever: Bouwbedrijf Lont. Foto Keunstwurk

Cirkel
De cirkel zou symbool kunnen zijn voor het wiel aan de turfkar, een lange steekwagen op één wiel waarop de gestapelde turf vervoerd werd. Door de plaatsing van de stapeling binnen de cirkel zou deze ook voor het wordingsproces van de turf kunnen staan. Het gebruik van veen als brandstof is al door de Romein Plinius de Oudere beschreven. In Naturalis Historia staat dat de Chauken van modder ballen draaiden en die als brandstof gebruikten. Toen in de middeleeuwen de brandstof hout schaarser werd, werd steeds meer turf gebruikt thuis en in de industrie. De in moerassige veengebieden afgestorven planten vormen na eeuwen een metersdikke veenlaag dat men kon wegsteken of opbaggeren

120e kb 3 IMG 2660totaal rusman

Zonder titel, rvs, symboliseert het met elkaar opgaan in krachten balans, bij sporthal Oentsjerk.  Foto Gerhild van Rooij

Een Rusman
Dat Henk Rusman al die aspecten heeft weten te vangen in een perfect uitgevoerd werk van schijnbare eenvoud met een heldere lijnvorming en groot gevoel voor compositie en landschap is bijzonder. Zijn oeuvre wordt gekenmerkt door geometrie. In de gelaagdheid van turf, een grondlijn van een roestvrijstalen driehoek met gebogen hoeken en een gelijke daaruit opstijgende driehoek, als een spiegeling, met drie hardstenen platen die in grootte aflopen en diagonaal geplaatst zijn. De materialen contrasteren, maar zelfs de steen lijkt licht. Wie Rusmans werken heeft gezien, herkent ze meteen.

Drachtstercompagnie, Oentsjerk, Oudebildtzijl, Aldtsjerk© Gerhild van Rooij

Bronnen:
Keunstwurk.nl
RKD.nl
Henkrusman.nl
kunstkopeninterart.nl (monografie Henk Rusman)
Zie kunstenaar:
https://www.youtube.com/watch?v=gvK_oCkqbsY