enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

Scholen
Veel scholen hebben een vrijstaand beeld bij de entree, op het schoolplein, de speelplaats, groenstrook, border of een wandreliëf, tableaus of glas-in-loodraam, maar er staat ook wel kunst binnen. De kunstwerken buiten zijn voor iedereen permanent zichtbaar. Dat is ook zo bij openbare basisschool de Flecht, Boarnsterwyk 28 in Lippenhuzen, waarvoor niet één maar twee wandkunstwerken zijn gemaakt. Kunstenaar Jaap van der Meij koos hout als materiaal, Klaas van Dijk smeedijzer om de naam van de school de Flecht, de vlucht, te verbeelden.


111e kb 2 De flecht

De Flecht obs 1967, Lippenhuizen. Foto Ytzen Keunstwurk

Twee kunstwerken
Van Dijk maakte twaalf vogels tijdens hun vlucht. In de formatie is linksonder een leider waarachter de andere vogels in een cirkelvormige lus aaneengesloten met verschillende vleugelslag klapwieken. Onder diverse hoeken geplaatst valt het licht telkens anders op de individuele vogels. Een thema dat in meer werken terugkomt. Op keunstwurk.nl staat dat dit werk waarschijnlijk onthuld is bij de opening van obs de Flecht en evenals de vlucht van Van der Meij in 1967 werd gemaakt. Dat jaar valt nog in de Wederopbouw, de periode na de Tweede Wereldoorlog tot halverwege of eind jaren zestig.


111e kb 3 cbs Simonides

Twee spelende kinderen in Gods hand, 1964. Uitgeslagen koper, onthuld bij opening cbs H.H. Simonides, Zr Kortestraat 23 Roodeschool. Foto David Woltinge, staatineemsdelta.nl

 

Wederopbouw
In die tijd werden in opdracht van de overheid of bedrijven veel monumenten en andere monumentale kunst gemaakt. Deze werken sieren veel naoorlogse bouwwerken waaronder veel publieke gebouwen met sociaal-maatschappelijke en culturele functie. De periode van de wederopbouw was zeker in de vroege jaren een periode van herstel van oorlogsschade. Er was nog schaarste aan materialen en gebrek aan voldoende vakmensen, maar tegelijkertijd was het een periode met een breed gedragen optimisme: er werd weer iets nieuws opgebouwd.


111e kb 4 Relief Willem Lodewijcksch Bourtange

Driedelig reliëf met mensfiguren, haan, andere vogels, schoolboek en boom, Willem Lodewijckschool, Willem Lodewijkstraat, Bourtange. Foto Gouwenaar

 

Vrij
De opdrachten boden kunstenaars ruimte en kansen om zich te ontwikkelen. Ze pasten oude en moderne materialen en technieken toe. De variatie van ontwerpopvattingen bleek enorm. Naast traditionele en functionalistische ontwerpen was er ruimte voor strakkere, abstracte en speelse, figuratieve of historiserende ontwerpen. Hun kunstwerken lieten zien dat men vooruit wilde, trots was op het eigen vrije land en belangrijke gebouwen en de omgeving weer mooier wilde maken. Kunst in de openbare ruimte kreeg een grotere plaats en waardering in de samenleving. Dat een school een kunstwerk kreeg, leek vanzelfsprekend.


111e kb 5 KvD Kunst Arbeid gezin dans

Vanaf links: Kunst, De Dans, Het gezin, Arbeid 1957. Vier schilderijen op trapeziumvormige betonplaten, met op drie ervan voges op zijmuren. Ruysdaelstraat 2, 16, 18, 30 Groningen. Foto Zanderz, Creative Commons.

 

Internationaal
Klaas, voluit Klaas Hendrik, van Dijk werd op 29 september 1913 in Groningen geboren en overleed daar op 26 juni 1990. Van Dijk studeerde er aan Academie Minerva, waar hij leerling was van onder anderen A.W. Kort, C.P. de Wit en beeldhouwer Willem Valk. Hij richtte zijn blik op het buitenland en maakte studiereizen naar België en Frankrijk, waar hij een opleiding modeltekenen volgde aan de Académie de la Grande Chaumière in Parijs. Nederland was zijn thuisland, maar de beeldhouwer en schilder werkte ook regelmatig in Frankrijk en de Verenigde Staten.


111e kb 6 Haan KvDijk 1979 gron pr.singel f ronn

Haan, handmatig uitgeslagen roodkoper 1979. In 1988 na vandalisme hersteld door Bart van der Valk en herplaatst van Trefkoel Paddepoel naar Praediniussinge, Groningen. Foto Ronn.

 

Technieken
Hij vervaardigde sculpturen in metalen, brons en diverse steensoorten. Vooral de handmatig uitgeslagen koperen en aluminium kunstwerken vergrootten zijn naamsbekendheid. De roodkoperen haan in Groningen wordt bijna altijd genoemd in publicaties. ¬¬Om gezondheidsredenen kon de kunstenaar op een gegeven moment niet meer met koper werken, maar hij was naast beeldhouwer ook schilder, tekenaar, monumentaal wandschilder en glasschilder van mens- en dierfiguren, en aquarelleerde, tekende en lithografeerde vele landschappen.


111e kb 7 Klaas v Dijk De Schakel

Zonder titel (ook Schakel) Groningen. Foto Zanderz, Creative Commons

 

Egbertsprijs
Kunstenaar Klaas van Dijk was lid van de Groninger Kunstkring De Ploeg en zette zich voortdurend in om jongere kunstenaars erbij te betrekken. Mede daarom ontving hij in 1977 als eerste de door Kunstlievend Genootschap Pictura uit Groningen uitgereikte K.J. Egbertsprijs, die met onregelmatige tussenpozen wordt toegekend aan een Noordelijke schilder (oeuvre) o f aankomend talent. Weduwe Egberts liet namens het echtpaar Egberts een fonds naliet. Zijn karakteristieke werk voor de Flecht in Lippenhuzen en voor andere scholen en centra geven de locatie mede een eigen identiteit. Voor kinderen, ouders en docenten in Lippenhuzen is het kunstwerk deel van ‘hun’ school, voor passanten geeft de wandkunst het dorp kleur.


Lippenhuizen, Groningen, Aldtsjerk, 2016 ©Gerhild van Rooij, www.gerhildvanrooij.nl
Bronnen
RKD.nl, staatingroningen.nl; focusgroningen.nl; staatineemsdelta.nl; Keunstwurk.nl