enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

Friese palen
De naam Fryske Peallen is ontleend aan de palen langs de Fries-Groningse grens. De historische gietijzeren grenspaal bij het dorp stond in een drassig veengebied, dat ontoegankelijker was dan nu. Die paal stond oostelijk van het dorp aan het eind van de Hearsterweg langs de Fryskepeallenfeart op grasland dat nu grenst aan een comfortabele asfaltweg. Deze stond op de noordwestgrens van de schans, waarvan de wallen op initiatief van dorpsbelang in 2014 deels zijn teruggebracht.


Nummer 14
Met de schans werd dit deel van de verdedigingslinie in Friesland in het dorp weer zichtbaar. De grenspaal was al lange tijd niet meer onderhouden en verkeerde in slechte staat. Het eeuwenoude markeringsteken stond er verloren bij, maar werd rond 2008 weer wit geverfd. Toen nummer 14 en de schilden later weer zwart werden gemaakt, was voor iedereen zichtbaar om welke paal het ging: het wapenschild van Groningen aan de Groningse kant en het Friese aan de kant van Friesland.

Groningen stad
Het Groningse provinciewapen dateert uit de zestiende eeuw, maar is vastgesteld op 30 december 1947. Het kwam tot stand toen Stad en Ommelanden, na de reductie van de stad tot de Unie van Utrecht (1594), één gewest werden. Op 17 februari 1595 sloten Stad en Ommelanden een akkoord en werd voor dit gewest een gevierendeeld schild ontworpen. Linksboven en rechtsonder stond het oude stadswapen en in de andere kwadranten het Ommelander wapen. Het stadswapen van Groningen stond voor de stad en de daaronder vallende gebieden Gorecht, Wold-Oldambt, Klein-Oldambt, Reiderland en Westerwolde. Op een schild van goud prijkt de dubbelkoppige zwarte (Duitse) adelaar met op zijn borst een zilveren schild met sinopel (groene) dwarsbalk.

Ommelanden
Het wapen dat de zelfstandigheid van de Ommelanden aangaf is in 1582 ontstaan. Op een zilveren schild symboliseren drie schuine azuren (blauwe) balken van rechts Westerkwartier, Hunsingo en Fivelingo. Elf schuingeplaatste rode harten staan symbool voor de onderkwartieren. In Westerkwartier zijn dat Vredewold, Langewold, Humsterland en Middag, in Hunsingo de Marne en Halfambt; in Oosterambt Ubbega en Innersdijk en in Fivelingo Hogeland en Duurswold. De Ommelanden werden door de jonkers daar in de 15e en 16e eeuw wel Klein Friesland genoemd om zich af te zetten tegen de naam Ommelanden, die naar het gebied rond de stad Groningen verwees. De symbolen op de Ommelandervlag zijn dezelfde als de Friese, Scandinavische en Duitse waterleliebladen, Pompeblêdden of Seeblätter, maar in Groningen spreekt men van harten.


Provincie Groningen
Het wapen van de Ommelanden staat in het tweede en derde kwartier van het provinciewapen. Dit wapen wordt gedekt door een gouden kroon van vijf bladeren en vier parels en aan weerszijden vastgehouden door een gouden leeuw, symbool van de Nederlanden. Voor 1949 had de provincie een wapen zonder schildhouders. De adelaars op het oude wapen waren rood gebekt en geklauwd. Grenspaal nummer 14 heeft zwarte wapenschilden. In het dorp staan aan weerskanten van het begin van de Hearsterweg en bij de daarop uitkomende wegen nog meer grenspalen, gemodelleerd naar nummer 14, maar dragen in plaats van provinciewapens een kleurrijk dorpswapen.

Nieuw
Het schild is omgekeerd kepersgewijze doorsneden door een schans van sinopel. Boven de schanslijn staan in het eerste vlak in azuur, twee palen van zilver (wit), beladen met plompebladen van keel (rood). Deze symbolen uit de Friese vlag staan voor Fryslân. Het onderste, tweede vlak, is gepaald in goud (geel) en keel van tien stukken. Dat deel beeldt het wapen van de Spaanse Aragon uit. De Spanjaarden werden tegengehouden door de groene schanslijn. Fryske Peallen heeft de eigen geschiedenis zichtbaar gemaakt in de kinderzitschans, het stekje, de schans, het daarbij geplaatste informatiebord, de grenspaal en de nieuwere dorpspalen. Met dit alles houdt dit dorp in Opsterlân niet alleen de geschiedenis en het Fries erfgoed in ere maar ook de eigen naam.


Bronnen:
Genealogysk Jierboek van de Fryske Rie foar Heraldiek, 1995
deverhalenvangroningen.nl/alle-verhalen
Friesewaterlinie.nl
http://members.ziggo.nl/veenhh/borderland/overijssel/fr-gr.htm
Illustraties wapens en ommelandervlag wikipedia