enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

14e boekbespreking 1 Helmert woudenberg foto G. v. Rooij

Helmert Woudenberg. Foto Gerhild van Rooij

In Stadsschouwburg de Harmonie lijkt de bovenste zaal een torenkamer. Er staan twee tafels met een flesje drinken. Aan de ene kant leidt een ‘spookjesspeelman’ met wit haar met zijn accordeonspel de sprookjes in. Naast de andere tafel met geordende kaartjes staat een rijzige man met vorsende blik, zeer aanwezig. Zo herinner ik me Helmert Woudenberg ook uit zijn (spraakmakende) rollen bij Werktheater, Toneelgroep Centrum, in films en op tv. Deze dinsdagmiddag, 28 maart, speelt de acteur, verteller, toneelschrijver, regisseur zijn sprookjesvoorstelling: Diep in het woud verscholen voor 12+, die op 26 januari 2014 in het Aureolustheater in première ging (toen met de Poolse accordeonist Piotr Ragno). Het is ruim twintig keer uitgevoerd.*


14e boekbespreking 2 Don Munzer foto G. v. Rooij

Don Munzer, accordeonist.Foto Gerhild van Rooij

Erfgoed
De Amerikaans-Nederlandse Don Munzer speelde Balkandansen, Hongaarse en Klezmer liederen, klanken als van een Romabandje, marsen en meer. Muziek als snoer waaraan Woudenberg juwelen rijgt, kleurrijke sprookjes met helden, heksen, blinde nonnen, menseneters, prinsessen, schone vrouwen, padden, wondervogels, raadsheren, terugkerende soldaten, sluwe lieden, boeren, geliefden en bomen tot in de hemel, en dat in telkens negentig seconden en 273 lettergrepen. Woudenberg vertelt niet alle 64 sprookjes om een wereldrecord te vestigen, maar als keuze, een reis naar binnen zoals kan in theater, sprookjes en boeken. Mijn (groot)ouders leefden mij voor dat het vertellen van sprookjes, mythes of parabels uit verre landen en vervlogen tijden iets is voor het leven. Als familiesieraden draag ik ze mee. Woudenberg legde er een paar bij.


14e boekbespreking 4 Helmert woudenberg promofoto

Helmert Woudenberg, promofoto.

Cyclus
Sprookjes spiegelen ook in klein bestek de wereld waar het past. Ze flonkeren om er open minded, met aandacht naar te kijken voordat ze, gedragen op de wind van adem, klinken en in gedachten oplossen, verinnerlijken. De verteller roept beelden en figuren op die even aanwezig zijn en dan rustend in andere harten afwachten hoe alles zich op de eigen tijd ontvouwt, herstelt. Zo waaieren ze opnieuw vol hartstocht uit, een stem hertaalt ze op de juiste tijd. In sprookjes staan wezens, dieren en personages voor gevoelens, wensen, structuren, wetten en mythen. Ze geven een vergezicht of inzicht, een leidraad of ijkpunt. Wie sprookjes meedraagt, kan relativeren zoals Woudenberg.


14e boekbspreking 5 Woudenberg Munzer muziek foto G. v. Rooij

Helmert Woudenberg. Foto Gerhild van Rooij

Elementen
In pseudo-Russisch-of-Oekraïens voert hij een vuurman, waterman, luchtman en aardeman op. Met één overheersende kwaliteit - die ook, gedreven, open of soepel denkend en in rust geworteld genoemd kan worden - kunnen ze niet verder ontwikkelen. Als ze hun kwaliteiten bundelen, kunnen ze als groep en persoon verder. Bij iedereen overheerst wel een energie, maar wanneer energieën (elementen) samenkomen, ben je tot veel meer in staat en in evenwicht. Woudenberg ontwikkelde daar een acteer- en regiemethode voor die hij beschreef in zijn (herdrukte) boek Vuur, Water, Lucht & Aarde, Handleiding voor acteren.


14e boekbespreking 6 v links Munzer Woudenberg publ foto GvR

Helmert  Woudenberg. Foto Gerhild van Rooij

Wending
Zijn sprookjesfiguren voert hij als elementen ten tonele, zonder attributen, of het zouden zijn handen moeten zijn. Zoals op: https://www.youtube.com/watch?v=nuKXu_YZDwc Wij, luchtig publiek, trekken kaarten die voor luchtsprookjes staan. Ik krijg de slimme koningin: een man komt met zijn koe bij de herberg, hij mag de koe aan de wagen van de herbergier binden. ’s Nacht wordt een kalf geboren, de herbergier eigent zich het kalf toe dat aan zijn wagen is geboren. De koning-rechter geeft hem gelijk. De slimme koningin geeft de man een zin die de koning een spiegel voorhoudt. Welke verklap ik niet, maar de koning herziet zijn oordeel dankzij haar creatieve energiestroom (lucht), die verstarde energie oplost.

Woudenberg stelt dat toneelspelen niet bestaat, wel de vier-eenheid kijken (aarde), praten (lucht), luisteren (water) en de noodzaak om te doen wat je doet (vuur). Zo naturel speelt hij ook. Zijn filosofische elementen-theaterboek, met praktijkvoorbeelden. wordt gebruikt voor toneel, cursussen improviseren en door therapeuten voor cursussen gedragstherapie.
Leeuwarden, Aldtsjerk, ©Gerhild van Rooij

*herhaling: zaterdag 29 oktober 2017, 20.30 uur, Stadstheater, Velperbinnensingel 10, Arnhem

Woudenberg over toneel en elementen op:
https://www.npo.nl/nachtzoen/17-04-2012/POW_00440620
Speellijst nieuwste solovoorstelling Het vierde gezicht:
http://toneelgroepjanvos.nl/events/categorie/helmert-woudenberg/het-vierde-gezicht/lijst/

14e boekbespreking 7 cover Helmert W. boekHelmert Woudenberg. Vuur, Water, Lucht & Aarde, Handleiding voor acteren. Amsterdam Uitgever IT & FB, ISBN 9064035091