enquete
 
Bekkema
 
warrenhove
 
damhus
 
bewegingscentrum
 
abd pluskrant banner
 
humanitas
 
museumdr8888
 
smelneserfskip
 
meldij
 
rebbers
 
Uitinmedia

 Lindeboom

 

nieuwsbrief sunenz

Habs Roelofs NaamloosVorig jaar kocht ik het boek ‘Oorlog en bezetting’ op een boekenmarkt in het Achterhoekse plaatsje Breedevoort. Het gezellige stadje is een eldorado voor de liefhebber van tweedehands boeken. Aan het boek was een CD toegevoegd met authentieke geluidsopnamen.
Onlangs las ik het op een late avond en beluisterde de gepopulariseerde documentaire over de Nationaal Socialistische Beweging (NSB), het Nazisme, de oorlogsjaren in Nederland, bevrijding en de eerste tijd na de oorlog. Het bevat authentieke opnamen van Hitler, van Anton Mussert en krakerige uitzendingen van de verboden zender ‘Radio Oranje’. Maar ook redevoeringen van Goebbels, van Anton Seyss Inquart, namens de bezetter de baas van Nederland. Een heel oorlogsdrama van vijf jaar op één CD.

Het is een bijzondere ervaring om naar de redevoeringen te luisteren met de kennis en ervaring van nu. Ik hoorde stuk voor stuk mensen, die met schijnbaar oprechte motieven ‘een zaak’ verdedigden. Hitler kreeg het volk achter zich door te vertellen dat Duitsland als een geslagen hond uit de eerste wereldoorlog was gekomen, maar nu de borst vooruit moest steken en trots op zichzelf moest zijn (de VOC-mentaliteit, maar dan anders). Dat gaf de burger letterlijk moed. Ik hoorde Anton Mussert pleiten voor het gedachtegoed van de Nationaal Socialistische Beweging (NSB) en in het licht van de crisisjaren dertig kan ik in zijn redevoeringen niet veel onbetamelijks ontdekken. Hij strooide met retoriek, die afrekent met luiwammesen en profiteurs (vandaag hoor ik de PVV ook zulke dingen roepen). Daar kon je het niet mee oneens zijn.

Het is erg gemakkelijk om met de kennis en wijsheid achteraf , te zeggen dat hele volksmassa’s destijds dom en naïef waren door zich te laten inpalmen met mooie woorden. Nu we weten hoe Hitler en zijn trawanten en de NSB later volkomen ontspoorden en medeplichtig werden aan de grootste misdaad van de twintigste eeuw, is het eenvoudig om te oordelen. Ik durf eerlijk te bekennen dat ik er niet zo zeker van ben of ik destijds slim genoeg zou zijn geweest om al in een vroeg stadium te ontdekken dat Hitler en de NSB fout waren. Net zo min dat ik nu zou kunnen voorspellen of onze huidige politieke stromingen over tien jaar zullen blijken ons land naar de afgrond te leiden. Voorspellen is moeilijk, vooral als het de toekomst betreft. NSB en nazisme ontaardden in misdaad, maar dat kon men in 1935 volgens mij nog niet weten.

Hans Roelofs (24 juni 2010)